Maatschappelijk prioriteren: voorrang bij schaarse netcapaciteit

Het elektriciteitsnet raakt op steeds meer plekken vol. Daardoor is er niet altijd direct transportcapaciteit beschikbaar voor nieuwe aansluitingen of uitbreidingen. In die situaties werken netbeheerders met een wachtlijst.
Om te voorkomen dat maatschappelijk cruciale voorzieningen stil komen te staan, is er een landelijke regeling: maatschappelijk prioriteren. Deze regeling bepaalt wie voorrang krijgt op de wachtlijst als er schaarse transportcapaciteit beschikbaar komt.

Wat is maatschappelijk prioriteren?

Normaal gesproken geldt: wie het eerst een complete aanvraag indient, staat bovenaan de wachtlijst. Bij netcongestie kan dit leiden tot maatschappelijk onwenselijke situaties, bijvoorbeeld als een ziekenhuis of woningbouwproject geen capaciteit krijgt.

Daarom heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een maatschappelijk prioriteringskader vastgesteld. Dit kader verplicht netbeheerders om aanvragen te ordenen op basis van maatschappelijk belang, zodra er sprake is van schaarste.

Maatschappelijk prioriteren:
  • creΓ«ert geen extra netcapaciteit;
  • bepaalt alleen de volgorde op de wachtlijst;
  • geldt alleen in gebieden met netcongestie en een wachtlijst.

Het prioriteringskader (vanaf 1 januari 2026)

Sinds 1 januari 2026 geldt een aangepast prioriteringskader van de ACM. De indeling bestaat uit drie categorieΓ«n, in vaste volgorde:

  1. Congestieverzachters (hoogste prioriteit)

    Dit zijn projecten die aantoonbaar bijdragen aan het verminderen van netcongestie. Door hun aansluiting ontstaat er ruimte op het net voor andere gebruikers.
    Voorbeelden zijn projecten met flexibiliteit of opslag die piekbelasting verlagen.

  2. Veiligheid

    Organisaties die essentieel zijn voor de veiligheid en continuΓ―teit van de maatschappij, zoals:

    1. acute gezondheidszorg
    2. hulpdiensten (brandweer, ambulance, politie)
    3. defensie
    4. drinkwatervoorziening en waterbeheer
  3. Basisbehoeften

    Voorzieningen die nodig zijn voor het dagelijks functioneren van de samenleving, waaronder:

    1. woningbouw
    2. onderwijs
    3. gas-, warmte- en elektriciteitsnetten
    4. afvalwater en telecommunicatie


Binnen elke categorie geldt: wie het eerst een complete aanvraag indient, krijgt voorrang binnen die categorie.


Tot 1 juli 2026 wordt woningbouw kleinverbruik altijd aangesloten en
komen deze aanvragen niet op een wachtlijst.

Wanneer heeft prioriteren effect?

  • Alleen in gebieden met netcongestie;
  • En als er transportcapaciteit beschikbaar komt.

Ook als u bovenaan de wachtlijst staat, kan het zijn dat u moet wachten. Daarnaast geldt dat prioriteit geen voorrang geeft bij de uitvoering van werkzaamheden.

Komt u in aanmerking voor maatschappelijk prioriteren?

U kunt alleen maatschappelijke prioriteit krijgen als uw aanvraag binnen één van de ACM-categorieën valt, nodig is voor een wettelijke of maatschappelijke kerntaak en niet bedoeld is voor verduurzaming van ondersteunende faciliteiten.

Maatschappelijke prioriteit aanvragen

Denkt u dat uw aanvraag in aanmerking komt voor maatschappelijke prioriteit? Dan kunt u dit aanvragen als onderdeel van uw transportcapaciteitsverzoek. Wij beoordelen uw aanvraag aan de hand van het landelijke ACM kader.

Veelgestelde vragen

Uw aanvraag kan hoger op de wachtlijst komen, maar dit geeft geen garantie op snelle aansluiting.

Nee. Prioriteit bepaalt alleen de volgorde op de wachtlijst.

Nee, alleen in gebieden met netcongestie.

Nee, prioriteit geeft geen voorrang bij de uitvoering.

Nee, alleen aanvragen voor maatschappelijke of wettelijke kerntaken komen in aanmerking.

Dat beoordelen wij op basis van het landelijke ACM-prioriteringskader.

Ga naar de inhoud