Maatschappelijk prioriteren: voorrang bij schaarse netcapaciteit

Het elektriciteitsnet raakt op steeds meer plekken vol. Daardoor is er niet altijd direct transportcapaciteit beschikbaar voor nieuwe aansluitingen of uitbreidingen. In die situaties werken netbeheerders met een wachtlijst.

Om te voorkomen dat maatschappelijk cruciale voorzieningen stil komen te staan, is er een landelijke regeling: maatschappelijk prioriteren. Deze regeling bepaalt wie voorrang krijgt op de wachtlijst als er schaarse transportcapaciteit beschikbaar komt.

Wat is maatschappelijk prioriteren?

Normaal gesproken geldt: wie het eerst een complete aanvraag indient, staat bovenaan de wachtlijst. Bij netcongestie kan dit leiden tot maatschappelijk onwenselijke situaties, bijvoorbeeld als een ziekenhuis of woningbouwproject geen capaciteit krijgt.

Daarom heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een maatschappelijk prioriteringskader vastgesteld. Dit kader verplicht netbeheerders om, zodra er sprake is van schaarste, aanvragen te ordenen op basis van maatschappelijk belang.

Let op: maatschappelijk prioriteren
  • geldt alleen in gebieden met netcongestie en een wachtlijst;
  • creΓ«ert geen extra netcapaciteit;
  • bepaalt alleen de volgorde op de wachtlijst;
  • en geeft geen voorrang bij de uitvoering van werkzaamheden.

Het prioriteringskader

Sinds 1 januari 2026 geldt een aangepast prioriteringskader van de ACM. De indeling bestaat uit drie categorieΓ«n, in vaste volgorde:

  • Congestieverzachters (hoogste prioriteit)

    Dit zijn projecten die aantoonbaar bijdragen aan het verminderen van netcongestie. Door hun aansluiting ontstaat er ruimte op het net voor andere gebruikers.

    Een voorbeeld is projecten met flex, waarbij klanten juist meer stroom gebruiken als het op het elektriciteitsnet erg druk is. Daardoor wordt minder stroom teruggeleverd en raakt het net minder snel overbelast.
  • Veiligheid

    Organisaties die essentieel zijn voor de veiligheid en continuΓ―teit van de maatschappij, zoals:

    • acute gezondheidszorg;
    • hulpdiensten (brandweer, ambulance, politie);
    • defensie;
    • drinkwatervoorziening en waterbeheer.
  • Basisbehoeften

    Voorzieningen die nodig zijn voor het dagelijks functioneren van de samenleving, waaronder:

    • woningbouw;
    • onderwijs;
    • gas-, warmte- en elektriciteitsnetten;
    • afvalwater en telecommunicatie.


Binnen elke categorie geldt: wie het eerst een complete aanvraag indient, krijgt voorrang binnen die categorie.

Het prioriteringskader is ingedeeld in drie categorieΓ«n, in vaste volgorde: congestieverzachters, veiligheid en basisbehoeften

Wanneer heeft prioriteren effect?

  • Alleen in gebieden met netcongestie;
  • En als er transportcapaciteit beschikbaar komt.


Ook als u bovenaan de wachtlijst staat, kan het zijn dat u moet wachten.

Komt u in aanmerking voor maatschappelijk prioriteren?

U kunt alleen maatschappelijke prioriteit aanvragen als uw aanvraag:

  • binnen één van de ACM-categorieΓ«n valt;
  • nodig is voor een wettelijke of maatschappelijke kerntaak;
  • en niet bedoeld is voor verduurzaming van ondersteunende faciliteiten.

Β 

Het prioriteringskader

Congestieverzachter

U komt als congestieverzachter in aanmerking voor prioriteit als:

  • u bij Westland Infra op de wachtlijst staat voor teruglevercapaciteit;
  • u minimaal 1 MW regelbaar vermogen beschikbaar heeft in de afnamerichting;
  • u dit vermogen contractueel beschikbaar stelt via een capaciteitsbeperkingscontract (CBC) en/of een redispatchcontract;
  • uw congestieverzachtende bijdrage aantoonbaar en meetbaar is via telemetrie.


Uw positie op de wachtlijst wordt bepaald door de verhouding tussen uw congestieverzachtende vermogen en het door u aangevraagde transportvermogen. Hoe groter uw bijdrage aan het verminderen van de congestie in verhouding tot uw transportvraag, hoe hoger uw positie op de wachtlijst. Een hogere positie geeft voorrang ten opzichte van andere aanvragen, maar biedt geen garantie op directe toekenning van transportcapaciteit.

Alleen partijen die aantoonbaar bijdragen aan het verminderen van congestie worden als congestieverzachter aangemerkt. Partijen die de congestie niet verergeren, maar ook niet verminderen (congestieneutraal opereren), vallen hier niet onder. Dat geldt ook voor initiatieven die op langere termijn bijdragen aan een efficiΓ«nter gebruik van het elektriciteitsnet, zoals warmtenetten. Hoewel deze ontwikkelingen maatschappelijk waardevol zijn, worden zij niet beschouwd als congestieverzachtend vermogen in het kader van de wachtrijprioritering.

Contractuele vastlegging en vergoeding

Uw congestieverzachtende gedrag wordt vastgelegd in een of meer congestiemanagementcontracten. Westland Infra sluit in ieder geval een capaciteitsbeperkingscontract (CBC) af en/of een contract voor redispatch. Voor het geleverde congestieverzachtende gedrag ontvangt u een reΓ«le vergoeding conform de Netcode Elektriciteit.

Aanvraagformulier maatschappelijk prioriteren

Maatschappelijke prioriteit aanvragen
Naam
Naam

Belangrijke informatie

Maatschappelijke prioriteit aanvragen
Denkt u in aanmerking te komen voor maatschappelijke prioriteit? Geef dit aan bij uw transportcapaciteitsverzoek. Wij beoordelen uw aanvraag volgens het ACM-priokader.

Congestieverzachter
Kunt u bijdragen aan het verminderen van netcongestie? Geef dit aan via het formulier. Wij beoordelen of uw installatie hiervoor in aanmerking komt en welk vermogen u kunt leveren.

Netgebied OCI
Bent u gevestigd in het netgebied OCI en kunt u tegengestelde acties uitvoeren in de richting van teruglevering? Dan komt u mogelijk in aanmerking als congestieverzachter. Geef dit aan via het formulier.

Wat doen wij met uw gegevens?

Bekijkt u ons privacybeleid.

Start een aanvraag op mijnaansluiting.nl

Veelgestelde vragen

Uw aanvraag kan hoger op de wachtlijst komen, maar dit geeft geen garantie op snelle aansluiting.

Nee. Prioriteit bepaalt alleen de volgorde op de wachtlijst.

Nee, alleen in gebieden met netcongestie.

Nee, prioriteit geeft geen voorrang bij de uitvoering.

Nee, alleen aanvragen voor maatschappelijke of wettelijke kerntaken komen in aanmerking.

Dat beoordelen wij op basis van het landelijke ACM-prioriteringskader.

Ga naar de inhoud